Akupunktura weterynaryjna

Akupunktura weterynaryjna w naszej placówce wykonywana jest wyłącznie przez lekarza weterynarii z kilkunastoletnim doświadczeniem klinicznym. Dzięki temu zabieg jest bezpieczny, przeprowadzany z pełnym zrozumieniem fizjologii i patologii zwierząt oraz zgodny z aktualną wiedzą medyczną. Stosujemy akupunkturę jako element nowoczesnej medycyny weterynaryjnej, opierając się na zasadach Evidence-Based Medicine (EBM), łącząc sprawdzone metody terapeutyczne z indywidualnym podejściem do każdego pacjenta.

Akupunktura to jedna z najstarszych metod terapeutycznych, wywodząca się z tradycji Dalekiego Wschodu. Polega na precyzyjnym wprowadzaniu bardzo cienkich igieł w określone punkty na ciele pacjenta, co ma na celu łagodzenie bólu, wspieranie procesów gojenia oraz regulację funkcji organizmu. Choć technika ta rozwijała się przez tysiąclecia w Chinach i innych krajach azjatyckich, współcześnie znajduje zastosowanie również w nowoczesnej medycynie.

W praktyce weterynaryjnej akupunktura jest cenionym uzupełnieniem standardowego leczenia. W wielu przypadkach pozwala zmniejszyć dawki leków, a czasem może stanowić samodzielną metodę terapii.

Akupunktura a współczesna nauka

W ostatnich dziesięcioleciach intensywny rozwój badań pozwolił lepiej zrozumieć mechanizmy działania akupunktury. Dawne koncepcje Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM) coraz częściej znajdują potwierdzenie w fizjologii i neurobiologii.

Początkowo badania koncentrowały się przede wszystkim na działaniu przeciwbólowym — głównie na zdolności akupunktury do aktywacji endogennych układów opioidowych. Współczesne prace wykazały jednak, że jej wpływ jest znacznie szerszy. Stymulacja określonych punktów oddziałuje na:

podwzgórze - regulujące wiele kluczowych funkcji organizmu
autonomiczny układ nerwowy - odpowiedzialny za pracę narządów wewnętrznych.

Mechanizmy te tłumaczą skuteczność akupunktury w terapii nie tylko bólu, ale również zaburzeń oddechowych, pokarmowych czy rozrodczych.

Współczesna interpretacja równowagi Yin i Yang często odnosi się do relacji między aktywnością części współczulnej i przywspółczulnej układu nerwowego. Pozwala to zachować holistyczne spojrzenie na zdrowie zwierzęcia, jednocześnie opierając terapię na znanych procesach neurofizjologicznych.

Połączenie współczesnej medycyny z elementami TCM może przynosić wyjątkowo dobre efekty, szczególnie w leczeniu chorób przewlekłych. Akupunktura sprawdza się zarówno jako metoda wspomagająca, jak i alternatywa w sytuacjach, gdy tradycyjne leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Jak działa akupunktura?

1. Działanie miejscowe

W miejscu wkłucia dochodzi do:

rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększenia przepływu krwi,
pobudzenia procesów regeneracyjnych,
powstawania nowych włókien nerwowych i naczyń,
lokalnego działania przeciwzapalnego.

Procesy te wspierają gojenie tkanek i łagodzą ból.

2. Uwalnianie endorfin

Akupunktura stymuluje ośrodkowy układ nerwowy do wydzielania naturalnych substancji przeciwbólowych, takich jak beta-endorfiny. To jeden z kluczowych mechanizmów odpowiedzialnych za poprawę samopoczucia po zabiegu.

3. Hamowanie bólu na poziomie rdzenia kręgowego

Wkłucie igły pobudza szybkie włókna A-delta, które „wyprzedzają” wolniejsze włókna C przewodzące ból. Mózg otrzymuje ważniejszy sygnał, co prowadzi do osłabienia sygnałów bólowych.

4. Terapia punktów spustowych

Ból mięśniowo-powięziowy powstaje w wyniku aktywacji punktów spustowych w mięśniach. Tworzą się one w miejscach uszkodzenia tkanek. Znamy je jako „zaciśnięte węzły” w mięśniach. U wielu pacjentów rozwijają się one w odpowiedzi na kompensacje ruchowe lub zmiany postawy wynikające z urazu lub bólu. Na przykład u psów z problemami kończyn miednicznych może dochodzić do powstawania punktów spustowych wzdłuż grzbietu, a przy długotrwałych zaburzeniach postawy nawet w obrębie kończyn piersiowych lub szyi. Akupunktura jest skuteczną metodą rozluźniania i leczenia takich ognisk bólowych poprzez umieszczanie igieł w punktach spustowych i wokół nich.

5. Akupunktura segmentarna

Polega na nakłuwaniu grup mięśniowych położonych bardzo blisko kręgosłupa, które są unerwione przez te same segmenty nerwowe co narządy wewnętrzne. Miejsca wkłuć dobiera się w zależności od choroby lub narządu, który chcemy objąć terapią.

Metoda ta umożliwia leczenie zaburzeń funkcjonalnych narządów wewnętrznych oraz łagodzenie bólu trzewnego.

Wskazania do akupunktury

Akupunktura działa zarówno przeciwbólowo, jak i ogólnoustrojowo regulująco. Najczęściej stosuje się ją w przypadku:

- bólu – zarówno przewlekłego, jak i ostrego. Włączenie tej metody do planu leczenia bólu może przynieść znaczną poprawę komfortu życia pacjenta. Akupunktura może być stosowana wraz z lekami przeciwbólowymi, a w niektórych przypadkach pozwala ograniczyć ich dawki lub całkowicie je zastąpić. Jest to szczególnie cenne u zwierząt z chorobami towarzyszącymi, które utrudniają stosowanie farmakoterapii

- problemów układu ruchu:

choroba zwyrodnieniowa stawów,
bóle kręgosłupa (spondyloza, schorzenia odcinka lędźwiowo-krzyżowego, choroby krążków międzykręgowych),
ból neuropatyczny,
urazy mięśni i ścięgien,
ból mięśniowo-powięziowy

- rehabilitacji ortopedycznej i neurologicznej

- zaburzeń:

przewodu pokarmowego (biegunka, zaparcia, wymioty, przewlekle enteropatie)
dróg moczowych (choroby nerek, nietrzymanie moczu, idiopatyczne zapalenie pęcherza u kotów)
układu oddechowego (przewlekły kaszel, astma, częste infekcje)
układu nerwowego (m.in. padaczka)
skórnych (alergie, zmiany skórne, terapia blizny, przyspieszanie gojenia ran)
hormonalnych (niedoczynność tarczycy, nadczynności tarczycy, ch. Cushinga)

Czy akupunktura boli?

Igły akupunkturowe są niezwykle cienkie (znacznie cieńsze niż najmniejsze igły używane do zastrzyków) i pobudzają włókna nerwowe, które nie wywołują nieprzyjemnego bólu, a wręcz pomagają go łagodzić.

Czasami zwierzę może zareagować na moment wkłucia igły w skórę, jednak w większości przypadków bardzo dobrze toleruje delikatne igły, a podczas zabiegu często staje się rozluźnione, a nawet senne.

Jak często mój zwierzak będzie potrzebował leczenia?

To naprawdę zależy od leczonego schorzenia. W przypadku bardziej ostrych problemów korzystne mogą być częstsze zabiegi, jednak standardowy protokół przy przewlekłym bólu to raz w tygodniu. Po około 4 tygodniach będziemy wiedzieć, czy akupunktura działa u Twojego zwierzaka, a następnie — w zależności od schorzenia i odpowiedzi na terapię — opracujemy plan, który zazwyczaj polega na stopniowym wydłużaniu przerw między zabiegami, aby utrzymać efekt jak najdłużej. Niektóre zwierzęta nie potrzebują dalszych zabiegów, inne wymagają sporadycznych „zabiegów przypominających”, a część będzie potrzebowała regularnych sesji, aby utrzymać objawy pod kontrolą. Zwykle to właściciel jako pierwszy zauważa zmianę w zachowaniu pupila i umawia kolejną wizytę, gdy jest to potrzebne.

Czego mogę się spodziewać podczas zabiegu?

Pierwsza wizyta będzie trwała około 60 minut, co pozwoli zebrać pełny wywiad kliniczny i przeprowadzić odpowiednie badanie przed przystąpieniem do akupunktury. Igły zostaną wprowadzone w różne części ciała w zależności od leczonego schorzenia. Nie istnieje „ustalona” dawka akupunktury tak jak w przypadku leków — lekarz weterynarii wykonujący akupunkturę oceni, ile należy zrobić, na podstawie reakcji zwierzęcia zarówno w trakcie, jak i po zabiegu.

Wizyty kontrolne obejmują ponowne badanie oraz kolejny zabieg akupunktury dostosowany do reakcji zwierzęcia na poprzednią sesję i zazwyczaj trwają około 40 minut.

Czego mogę się spodziewać po zabiegu?

Często zdarza się, że zwierzę wraca do domu i śpi bardzo głęboko przez dłuższy czas. To dobry znak i wskazuje, że najprawdopodobniej dobrze zareaguje na akupunkturę. Nie martw się, jeśli nie jest senne — to nie oznacza, że terapia nie zadziała. Czasami zwierzę może wydawać się nieco bardziej euforyczne niż zwykle. To również dobry znak, ale należy je tego dnia oszczędzać, bo może się „przeforsować”.

Poza tym traktuj swojego zwierzaka normalnie po zabiegu akupunktury.

A co z reakcją na leczenie?

Nie wszystkie zwierzęta reagują na akupunkturę — 10–20% określa się jako „niereagujące”, ale można to stwierdzić dopiero po przeprowadzeniu leczenia. Wśród zwierząt, które reagują, niektóre są bardzo wrażliwe i potrzebują krótkiego, delikatnego nakłuwania, aby uzyskać dobrą odpowiedź, podczas gdy inne wymagają silniejszej stymulacji, w tym elektrycznej stymulacji igieł (elektroakupunktury), aby uzyskać satysfakcjonujący lub długotrwały efekt.

Twój zwierzak może wykazać jedną z trzech reakcji:

1. Może nastąpić poprawa - może pojawić się w dowolnym momencie w ciągu 3 dni po zabiegu. Objawy, które staramy się leczyć mogą powrócić przed kolejnym zabiegiem — to normalne. Po każdej kolejnej sesji efekty powinny być lepsze i trwać dłużej, aż osiągniemy stabilny poziom. Wtedy częstotliwość zabiegów zostaje dostosowana, aby utrzymać ten efekt.

2. Możesz nie zauważyć żadnej reakcji. To zawsze rozczarowujące, ale nie oznacza, że zwierzę nie odpowie na leczenie — być może potrzebuje więcej czasu lub poprawa była zbyt niewielka, by ją dostrzec. Nie można uznać, że zwierzę nie reaguje, przed wykonaniem minimum 4 zabiegów. Nie wszystkie zwierzęta reagują, ale około 80% tak.

3. Zwierzę może wydawać się nieco sztywniejsze lub bardziej obolałe. Oznacza to, że stymulacja była trochę zbyt duża, ale jednocześnie wskazuje, że zwierzę powinno odpowiadać na leczenie. Po 1-2 dniach poprawi się i powinno czuć się lepiej niż przed zabiegiem. Lekarz weterynarii dostosuje stymulację na kolejną wizytę.

Przeciwwskazania

Choć akupunktura jest metodą bezpieczną i dobrze tolerowaną przez większość pacjentów, istnieją sytuacje, w których jej wykonanie może być niewskazane lub wymaga szczególnej ostrożności. Do przeciwwskazań należą m.in.: ostre stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej, ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi, niektóre choroby nowotworowe, uogólnione infekcje oraz znaczne wyniszczenie organizmu. Ostrożność zaleca się również u zwierząt w ciąży, bardzo młodych lub silnie zestresowanych.

Każdy pacjent przed zabiegiem poddawany jest dokładnemu badaniu weterynaryjnemu, co pozwala indywidualnie ocenić zasadność i bezpieczeństwo zastosowania akupunktury.